GLUTATYON NEDİR ? NE İŞE YARAR?

17/02/2022

Uz.Dr.İlknur Altaylı Ener 
Nöroloji Uzmanı 

 

Sağlıklı yaş almak hepimizin en büyük isteği. Günümüzde gerek, maruz kaldığımız ve kaçamadığımız çevresel faktörler, toksinler, mikroplar, kanser yapıcı maddeler ,biriken ve atılamayan serbest radikaller nedeni ile  , gerekse yaşla birlikte düşen savunma sistemimiz, hücrelerimizde meydana gelen işlev bozuklukları ,dejenerasyonlar bizi başta Bunama, Parkinson, Kanser, Kalp Damar hastalıkları, hızlı yaşlanma olmak üzere birçok hastalığa açık hale getirir.  Sağlam bir vücut tüm bu etkenleri zararsız hale getirecek savunma mekanizması ile donatılmıştır. Bu savunma mekanizmalarının zarar görmesi ile hastalıklar başlar. Bizim  , maruz kaldığımız toksinlerden, tükettiğimiz katkı maddeli ,hormonlu , GDO’ lu besinlerden, evimizde kullandığımız  deterjanlar ,etrafımızı kuşatan manyetik alanlar, kullandığımız cep telefonlarından , baz istasyonları, hava kirliliği , petrol ürünleri gibi modernizmin hayatımıza kattığı bir çok etkenden kaçmamız olanaksız… Bu durumda günümüz insanının her gün vücuduna birçok serbest radikal oluşumu için davetiye çıkarılmakta . Bu hastalıklara yol açan serbest radikallerin vücuttan atılması ise günümüzde giderek artan GLUTATYON  gereksinimine yol açmaktadır.

Yaşlılığı başlatan , hücrelerimizde biriken serbest radikallerdir. Serbest radikal vücudumuzda ne kadar az olursa o kadar hastalıksız ve geç yaşlanırız. Vücudumuzda serbest radikalleri yok eden en güçlü madde GLUTATYONDUR. Normalde vücudumuz her gün 10 gr glutatyon sentezlediği halde hem yaşla birlikte hem de maruz kaldığımız çevresel faktörler dolayısı ile bu miktar azalmakta ve hastalıklara , yaşlanmaya karşı açık hale gelmekteyiz. insanların hastalıklardan korunması ve sağlıklı bir yaşam sürmesi için gerekli olan vücuttaki en önemli moleküllerden  birisidir glutatyon. Sistein, glisin ve glutamin aminoasitlerinden oluşur. Glutatyon bizi kanser, kalp- damar hastalıkları, yaşlanma, bunama(alzheimmer demans), Parkinson gibi birçok kronik, dejeneratif hastalıkdan korur.

Vücutta üretilen glutatyon, mitokondri dediğimiz hücreye enerji sağlayan yapıların işlevini yerine getirmesinde önemlidir. Kanserleşme ve yaşlanma süreçlerinde hasarlanan mitokondrilerin payı büyüktür. Biriken toksinlerin( serbest radikallerin) hücreden atılmasında ve mitokondrilerin normal işlevlerinin yerine getirebilmesinde glutatyon gereklidir ve sağlıklı bir vücut elde etmek, hastalıkları önlemek, yaşlanmanın etkilerinden korunmak, performansı artırmak, bağışıklığı artırmak, kanser oluşumunu önlemek ve enflamasyonun kontrolü için vücutta glutatyon düzeylerini yüksek tutmak gerekmektedir.

 GLUTATYON HANGİ HASTALIKLARDA VE  DURUMLARDA  KULLANILIR?

1)    PARKİNSON  HASTALIĞI’ ında ( Parkinson hastalığının semptomlarını azaltır.Parkinson hastalığı titreme ve katılık , yavaşlama semptomları ile giden beyindeki hareket merkezinde hücrelerin dejenerasyonu ve kaybı ile giden bir hastalıktır. Yapılan çalışmalar ile beyinde dopamin salgılayan substantia nigradaki hücrelerde glutatyon seviyeleri düşük bulunmuş. Ayrıca glutatyon eksikliği durumlarında ise Parkinson hastalığı gelişmesi riski fazla bulunmuştur.. ayrıca Amerika ve Avrupa merkezli birçok çalışmada glutatyon tedavisinin Parkinson bulguları ve semptomlarında belirgin düzelmeye neden olduğu belirtilmiştir. )

2)    ALZHEİMMER HASTALIĞI ‘ nda(hem hastalık ta hem korunmada kullanılmaktadır.)

3)    MULTİPL SKLEROZ ve diğer NÖRODEJENERATİF HASTALIKLARDA

4)    UYKU APNESİNDE

5)    CORONA VİRÜS ENFEKSİYONUNDAN KORUNMADA VE ENFEKSİYON SONRASI GELİŞEN NÖROLOJİK KOMPLİKASYONLARINDAN KORUNMA VE AZALTMADA ( Beyin sisi, kronik yorgunluk , beyin damar hastalıkları ve davranış değişiklikleri, uyku bozuklukları gibi uzun dönem etkilerin tedavisi ve korunmasında

6)    KARACİĞER YAĞLANMASINDA

7)    OTOİMMUN  YANİ ROMATİZMAL HASTALIKLARDA( Romatoid artrit, çölyak hastalığı, lupus gibi…)

8)    OKSİDATİF STRESİN ETKİN OLDUĞU DURUMLARDAN KORUNMADA ( diabet , kanser ve her tür romatizmal, dejeneratif hastalık oluşumunu engellemede)

9)    BAĞIŞIKLIK SİSTEMİNİ GÜÇLENDİRMEDE, ENFEKSİYON HASTALIKLARINDAN KORUNMADA

10)    KRONİK YORGUNLUK SENDROMU

11)    FİBROMİYALJİDE

12)    CİLT KALİTESİNİ ARTIRMADA VE CİLT HASTALIKLARINDA


GLUTATYON EKSİKLİĞİ NEDEN OLUR?

Glutatyon , insan vücudu için kronik hastalıkların ve kronik hastalıkların semptomlarını azaltabilen çok önemli bir antioksidandır. Peki glutatyon eksikliği neden olur?  Vücuttaki glutatyon içeriğindeki azalma iç veya çevresel faktörlere bağlı olabilir.

İÇ FAKTÖRLER;

  • Yaşlandıkça vücutta üretilen glutatyon miktarı her yıl belirgin oranda azalır.
  • Vücudumuzda bağışıklık ,DNA onarımı, oksidatif stresten korunma gibi gereksinimlerin arttığı durumlar
  • Her gün maruz kaldığımız TOKSİK ve ZARARLI  maddeler gibi dış faktörlerin vücuttan uzaklaştırılması gereksinimi  glutatyon ihtiyacını arttırır. Bu toksik  maddelerden bazıları şunlardır. Asetaminofen( parasetamol), aseton, çözücüler, ağır metaller ( civa, diş dolguları, aşılar, dövmeler, kurşun kadmiyum vb) akaryakıt ve yan ürünleri, yapay tatlandırıcı aspartam, ev temizlik ürünleri(deterjanlar, yumuşatıcılar, oda kokuları beyazlatıcılar vb) sentetik gıda boyaları, mutfak malzemeleri(teflon tavalar, plastik saklama kapları, karton amblajların iç kaplamaları vb)klorlu su, UV radyasyon, elektromanyetik alanlar, alkol, sigara dumanı, mangal dumanı, fotokopi ve printer toner mürekkepleri, endüstriyel atıklar , 
  • Diğer dış faktör olarak  YETERSİZ BESLENME de glutatyon sentezinde gerekli kofaktörler olan  vitamin ve minerallerin eksikliği sonucunda glutatyon sentezi yetersiz kalır, başka antioksidanların yetersizliği de glutatyonun aşırı harcanmasına neden olur.
  • Kronik stres, depresyon, 
  • Vücudumuzdaki melatonin miktarını azaltan gece fazla ışığa maruz kalma , cep telefonu, tablet, başucu lambaları.
  • Ayrıca 20 yaşından itibaren vücutta glutatyon üretimi her yıl ortalama %15 azalır.

Peki biz vücudumuzun yaşlanma ve hastalıklara karşı primer savunmasında rol alan glutatyonu nasıl artırabiliriz;  
beslenmemizde soğan, sarımsak, brokoli, lahanagiller, su teresi, karnabahar, radika , şalgama bol miktarda yer verebiliriz( ama tabiî ki temiz ve hormonsuz bir şekilde ise)

NAC  glutatyon üretimini uyaran bir destektir. 

Folat,, vitamin B6 ve B12 desteği alabiliriz

Melatonin hormonu 

Magnezyum , selenyum ve çinko desteği

C  ve E vitaminleri içeren besinleri tüketebiliriz.

INTRAVENÖZ GLUTATYON NEDEN UYGULAMALIYIZ?

Glutatyonun ağızdan alınması , hücrelere geçmesi ve vücutta etkin olması için yeterli olmamaktadır. Glutatyonun vücuda alınmasının ve aktif olarak kullanılmasının en başarılı yolu damar yoluyla vücuda alınmasıdır.Bu nedenle ihtiyaç halinde damardan yani IV uygulanması gerekmektedir. Etkileri 4-6 aya kadar devam eder.

Uygulama damar yoluyla ağrısız bir şekilde 10-15 dk. kadar sürer. 

Haftada bir kez olmak üzere toplamda 5 kez uygulanır.

İhtiyaç halinde zaman kısıtlaması olmadan tekrarlanabilir.Ya da ayda 1 idame tedavisi yapılabilir. 

Glutatyon tedavisi ömür boyu kullanılabilir.

Kimlere uygulanamaz; kanser tedavisi esnasında kemoterapi alınan dönemlerde, hamile ve emziren annelerde, küçük yaş çocuklarda.