SON DÖNEM UYUZ VAKALARINDA ARTIŞIN SEBEBLERİ

24/03/2022

Uz.Dr.Orkhan Bairamov 
Dermatoloji Uzmanı 

Uyuz sarcoptes scabiei denilen mikroskobik bir deri akarının neden olduğu bulaşıcı hastalıktır. Bu akar uzun süreli deri temasıyla, etkilenmiş kişilerin eşyalarını kullanmakla bulaşabilir. Akarlar derinin üst tabakalarında kendilerine silion denilen yuvalar oluşturur yumurtalarını, atıklarını oraya bırakır. Hem hareketi, hem atıklar sayesinde deride yanma,  kaşıntı hissi meydana çıkar. Hastalar kaşıdığı için deride açık yaralar oluşabilir ki, bu yaralar kaşıntıyı daha da alevlendirir. Uzun yıllar boyunca seyrek görülse de günümüzde bölgesel küresel göç atakları ve pandemi sürecinde evlerde birlikte zaman geçirme sıklığında artış ile uyuz tekrardan önemli bir konu haline gelmiştir.  

Akarlar el, parmak araları, dirsekler, karın, kasık neredeyse vücudumuzun her yerinde görülebilmektedir. 

Uyuz tanısı çoğunlukla çıplak gözle konulabilmektedir. Tanıyı doğrulamak için birçok hastada dermatoskopi işlemi önemli rol oynar. Bu işlem akarların kendilerini, yuvalarını büyüterek gösterir. Bazen tanıyı doğrulamak için deriden örnek alınıp incelenebiliyor. 
Uyuz tedavisinde şampuan, losyon, majistral karışımlar sıklıkla kullanılmaktadır. Bu ilaçlardan özellikle permetrin grubu ilaçlara Türkiye’ de belirgin direnç gelişmiştir. Majistral ilaçlardan kükürtlü ve katranlı karışımlar sıklıkla kullanır.  Hastalar yıkandıktan sonra kremi 3 gün sabah akşam tüm vücuda uygularlar. Dördüncü gün yıkanırlar. Bu uygulamayı gerektiğinde birkaç hafta arayla bir kür daha uygulayabilirler. Ayrıca çamaşırlar giysiler 60 derecede yıkanır ütülenir. Bazen tedaviye takiben kontakt dermatit, deri kuruluğu gelişebiliyor ki bunun içinde nemlendiriciler, steroidli kremler kullanılabilir.